Er sterft iets in je.

Niet letterlijk, maar wel iets of iemand waar je lang op hebt geleund. Een relatie die stukloopt. Iemand die wegvalt. Werk dat stopt. Een lijf dat zegt: nu is het genoeg.

En soms is het minder zichtbaar. Je hebt jaren gedaan wat er van je verwacht werd om je gezin, werk, huis en relatie draaiende te houden. Van buiten klopt het plaatje, maar van binnen voel je dat het niet meer voor je werkt.

Er zijn momenten waarop iets voorbij is voordat je weet wat ervoor terugkomt. Dat tussenstuk, waarin het oude afbrokkelt en het nieuwe nog nergens te bekennen is, daar willen de meeste mensen zo snel mogelijk uit. Een plan, een antwoord, al is het maar iets om je aan vast te houden.

Maar sommige dingen laten zich niet fixen met een snelle beslissing.

Daar begint mijn werk.

 
 

En dan begint het pas

Of het nu gaat om een scheiding, rouw na een overlijden, een burn-out, het einde van je bedrijf of iets anders: vaak komt er veel meer los dan je in eerste instantie zou verwachten. Oud verdriet, woede, angst, schaamte, dingen uit je jeugd. Precies datgene waar je al jaren liever niet naar kijkt.

Misschien merk je dat je zonder je werk eigenlijk niet goed weet wie je bent. Of dat je vooral hebt geleefd zoals anderen dat van je verwachtten.

Zolang alles bleef draaien, kon je daar nog omheen leven. Nu niet meer.

En dan wordt het gewoon klote.

Je kunt je ouders de schuld blijven geven. Je ex. Je baas. Je jeugd. En misschien hebben ze je ook echt iets aangedaan. Sommige dingen waren gewoon niet oké. Punt.

Maar jij zit er nu wel mee.

Dus wat is van jou? Wat draag je al jaren mee? Wat houd je zelf nog in stand? En waarvan weet je eigenlijk al lang dat er iets moet veranderen?

Soms heb je niets te kiezen en moet je accepteren dat iets voorbij is. Soms ben jij degene die moet zeggen: tot hier.

Dat kan iets kosten. Zekerheid. Een relatie. Het beeld dat je van jezelf had.

Maar wegkijken kost ook iets.

 
 

Wat ik doe

Je hoeft bij mij niet met de nette versie van je verhaal te komen. Kom maar met het echte verhaal. Met wat je denkt maar niet zegt, en met wat je voelt maar liever niet voelt.

Ik luister, kijk en stel vragen. Soms precies de vragen waar je niet op zit te wachten.

Wil je dit huwelijk eigenlijk nog wel? Voor wie werk je jezelf kapot? Wat durf je niet hardop te zeggen? En wat weet je eigenlijk allang?

Praten kan helpen, maar je kunt ook eindeloos praten zonder ergens te komen. Dus let ik op wat er gebeurt terwijl je vertelt. Waar je lijf zich aanspant. Waar je stilvalt, boos wordt, bang bent of ineens niets meer voelt.

Soms werken we met ademhaling of lichaamswerk, soms lopen we en soms zijn we gewoon even stil.

Geen stappenplan. We kijken naar wat er is, ook als dat niet is wat je had willen aantreffen.

Niet alles hoeft één-op-één

De meeste mensen beginnen met een gesprek. Maar soms organiseer ik ook een wandeling, een dag buiten of iets rond het vuur. Met een kleine groep en genoeg ruimte om niet de hele dag te hoeven praten.

Geen grote evenementen en geen verplicht rondje waarin iedereen zijn diepste verhaal moet vertellen.

Gewoon iets wat de moeite waard lijkt om samen te doen.

 

Zo beginnen we

Je hoeft niet eerst precies te weten wat er aan de hand is. Stuur me je naam, telefoonnummer en e-mailadres.

Ik neem binnen twee dagen contact met je op. Geen verkooppraatje. We praten even en kijken of het klopt.

Een afspraak duurt anderhalf uur en vindt plaats in mijn pipowagen bij Hilversum of buiten, wandelend door het bos of over de hei. Dat kost € 150. Geen pakket en geen traject waar je meteen aan vastzit.

Eerst maar eens beginnen.

 

Leefwereld

Niet alles wat mij bezighoudt, gaat over mijn werk.

Hier komt van alles terecht. Iets wat ik geschreven heb, een foto, muziek, een plek waar ik graag kom. Oude gebruiken en rituelen. Natuur, dood en afscheid. Een reis of een ontmoeting die blijft hangen. En spullen met een geschiedenis. Een kast, een schaal, een sieraad. Ik knap ze op en soms gaan ze weer verder. Sommige dingen weet ik veel van, andere ben ik zelf nog aan het uitzoeken. Dit is mijn wereld. Er staat van alles tussen. Kijk maar.

Je hoeft nog niet te weten waar je uitkomt

Als iets stopt, willen we meestal vrij snel weten wat ervoor terugkomt. Je baan houdt op en al snel komt de vraag wat je volgende stap wordt. Je relatie loopt stuk en ergens wil je weten hoe je leven er straks uitziet. Je verkoopt je bedrijf en de vraag ‘wat ga je nu doen?’ wordt sneller gesteld dan ‘hoe is het eigenlijk om ermee te stoppen?’Dus gaan we nadenken. Plannen maken, gesprekken voeren, boeken lezen, nog eens ergens advies vragen. Wat wil ik? Waar word ik gelukkig van? Moet ik blijven of weggaan?Op zich niks mis mee. Alleen komt een antwoord niet altijd omdat jij vindt dat het tijd is.Soms is iets gewoon voorbij terwijl je nog geen flauw idee hebt wat ervoor terugkomt. Je kunt niet meer terug naar hoe het was, maar vooruit zie je ook nog weinig. Zeker als je gewend bent om problemen op te lossen en door te gaan, kan dat behoorlijk ongemakkelijk zijn.Ik ken die neiging goed. Na zeventien jaar verkocht ik mijn bedrijf. Dat bedrijf was niet alleen mijn werk. Het bepaalde voor een groot deel hoe mijn dagen eruitzagen, waar ik goed in was en ook hoe ik mezelf zag. Daarna lag er niet onmiddellijk een prachtig nieuw plan klaar.En natuurlijk wilde ik wel weten wat ik dan ging doen.Maar niet weten waar je uitkomt, betekent niet automatisch dat je vastzit. Ondertussen gebeurt er van alles. Je merkt dat je bepaalde mensen graag ziet en andere steeds minder. Dat werk waar je vroeger energie van kreeg begint je tegen te staan. Je lijf reageert ergens op voordat je hoofd begrijpt waarom. Je mist iemand. Je wordt boos. Of je krijgt ineens zin om iets te doen waar je vroeger nooit tijd voor maakte.Ik denk dat het de moeite waard is om daar aandacht aan te geven zonder overal meteen een antwoord van te maken. Soms merk je iets op voordat je begrijpt wat het betekent.Daar zit voor mij ook iets in wat ik niet helemaal kan verklaren. Ik geloof dat we meer oppikken dan we met ons verstand kunnen begrijpen. Noem het intuïtie, energie, het vijfde element of geef het helemaal geen naam. Ik hoef niet precies te weten hoe het werkt om het serieus te nemen.Achteraf kun je van je leven makkelijk een logisch verhaal maken. Mijn woonkamer brandde uit, mijn ouders overleden, ik liep de Camino en verkocht mijn bedrijf. Ik zou daar nu een verhaal van kunnen maken waarin alles nodig was om uiteindelijk hier terecht te komen.Maar zo weet ik het niet.Sommige dingen had ik graag overgeslagen. Sommige dingen hebben me veranderd. En bij andere weet ik nog steeds niet precies wat ze met me gedaan hebben.Wat ik wel weet, is dat ik niet meer zo snel een antwoord nodig heb als vroeger. Er mag best een tijdje zitten tussen wat voorbij is en wat daarna komt.Misschien hoef je in die tijd niet te ontdekken wat je met de rest van je leven gaat doen. Misschien is het voorlopig genoeg om te merken wat je niet meer wilt.

Lees meer

Adem

De kracht van je ademJe ademt de hele dag zonder erbij na te denken. Je adem reageert ondertussen wel op wat er gebeurt. Als je schrikt, houd je hem even in. Als je gespannen bent, wordt hij vaak sneller of oppervlakkiger en als je ontspant verandert hij weer.Dat is een van de redenen waarom ik met adem werk. Niet omdat je met een paar keer goed ademhalen je problemen oplost, maar omdat je via je adem soms ergens bij komt waar je met praten alleen niet komt.Tijdens ademwerk gaan we bewust met de adem aan de slag. Soms rustig, soms intensiever. Je aandacht verschuift van wat je allemaal denkt naar wat er in je lichaam gebeurt. Waar je spanning voelt, waar je adem stokt en wat er gebeurt als je daar niet meteen van weggaat. Er kan verdriet opkomen, boosheid, spanning, een herinnering of gewoon iets waarvan je niet direct weet wat het is. En soms gebeurt er helemaal niet zoveel.Dat laatste is ook prima. Ik hoef niet overal iets uit te halen en ook niet iedere lichamelijke reactie te verklaren.Veel mensen zijn behoorlijk goed geworden in doorgaan. Werken, nadenken, oplossen en weer verder. Je kunt ook heel goed begrijpen waarom je iets doet en het vervolgens nog twintig jaar blijven doen. Daarom vind ik het interessant om het hoofd af en toe niet als enige ingang te gebruiken.Soms gebruik ik naast de adem ook stem, klank of beweging. Niet volgens een vast protocol, maar omdat het op dat moment iets kan toevoegen.Voor mij heeft adem ook een spirituele kant. In verschillende oude tradities zijn adem en levenskracht met elkaar verbonden. Prana en chi zijn daar voorbeelden van. Ik hoef niet precies te weten wat het is om te merken dat adem voor mij over meer gaat dan alleen lucht in en uit.Daar voel ik me mee verbonden. Ik geloof dat er meer is dan alleen wat we kunnen meten en verklaren. Je kunt dat energie noemen, het vijfde element of er helemaal geen naam aan geven. Ik hoef je daar niet van te overtuigen en je hoeft er ook niet in te geloven om met adem te werken.Ademwerk is voor mij geen wondermiddel. Het wist je verleden niet uit en na één sessie ben je niet ineens van alles af. Maar je adem kan wel iets laten merken wat je hoofd allang had bedacht, weggestopt of verklaard.En daar kunnen we naar kijken.

Lees meer

Trauma

Trauma betekent letterlijk wond.Sommige wonden zijn duidelijk. Er is iets gebeurd wat te groot, te heftig of te pijnlijk was. Andere ontstaan over langere tijd. Omdat je thuis altijd op je hoede moest zijn. Omdat er weinig ruimte was voor wat jij voelde. Of omdat je al jong leerde dat je vooral sterk moest zijn en door moest gaan.Een mens past zich aan.Je leert voelen hoe de stemming in huis is voordat iemand iets heeft gezegd. Je houdt je groot. Zorgt voor anderen. Wordt heel zelfstandig. Of je stopt bepaalde gevoelens ergens weg omdat je er op dat moment weinig anders mee kunt.Dat kan je behoorlijk ver brengen.Tot het niet meer werkt.Dan merk je bijvoorbeeld dat je moeilijk je grenzen voelt, altijd alert bent, snel boos wordt, jezelf wegcijfert of niemand echt dichtbij laat komen. Soms begrijp je met je hoofd allang waar het vandaan komt en reageert je lichaam toch alsof het nog steeds nodig is om jezelf te beschermen.Voor mij zit trauma daarom niet alleen in het verhaal dat je over je verleden kunt vertellen. Het lichaam doet ook mee.En ik geloof dat er nog een laag is. Dat we niet alleen een hoofd en een lichaam zijn en dat niet alles wat tussen mensen gebeurt zich laat verklaren. Je kunt dat energie noemen, het vijfde element, bezieling of er helemaal geen naam aan geven.Ik hoef daar niet van te weten hoe het precies werkt om het serieus te nemen.Niet ieder trauma is hetzelfdeHechtingstraumaAls de mensen van wie je als klein kind afhankelijk was niet altijd veilig of beschikbaar waren, kan dat invloed hebben op hoe je later relaties aangaat. Misschien ben je bang om iemand kwijt te raken. Misschien houd je mensen juist op afstand. Of heb je geleerd dat je het uiteindelijk toch zelf moet doen.OntwikkelingstraumaSoms gaat het niet om één gebeurtenis, maar om wat er gedurende je jeugd steeds opnieuw gebeurde. Veel spanning thuis, onveiligheid, verwaarlozing, geen ruimte voor emoties of voortdurend rekening moeten houden met anderen.Een kind vindt daar een manier voor.En die manier kan jaren later nog steeds actief zijn, ook als de omstandigheden allang veranderd zijn.Intergenerationeel traumaJe begint niet helemaal bij nul.Je ouders hadden ouders en die hadden ook weer ouders. Oorlog, verlies, armoede, geweld, ziekte, geheimen en andere gebeurtenissen kunnen invloed hebben op hoe een familie met angst, liefde, verdriet, veiligheid en elkaar omgaat.Dat betekent niet dat ieder probleem van je grootouders komt. Maar soms helpt het om verder terug te kijken dan alleen naar jezelf.Daar raakt traumawerk voor mij ook aan systemisch werk.En dan?Ik geloof niet zo in het idee dat je alles uit je verleden moet oplossen voordat je verder kunt.Wel in kijken naar wat er gebeurd is. Naar wat je toen nodig had, hoe je jezelf hebt leren beschermen en wat daarvan nu nog steeds meespeelt.Daarbij kan praten helpen. Maar praten is niet heilig.Soms werk ik daarom ook met adem, het lichaam, een opstelling, stilte of een ritueel. Niet omdat één daarvan de oplossing is, maar omdat een mens uit meer bestaat dan alleen zijn gedachten.PTSSPTSS is een psychische aandoening die kan ontstaan na een schokkende of bedreigende gebeurtenis. Dat vraagt soms om specialistische behandeling.Ik ben geen behandelaar voor PTSS. Als ik denk dat wat er speelt buiten mijn werk valt, zal ik dat ook zeggen en kan ik met je meedenken over iemand die daar wel voor is opgeleid.

Lees meer
 

Af en toe stuur ik iets

Meestal iets wat ik geschreven heb, soms iets anders dat ik graag wil delen. En als er iets te doen is, een wandeling, een dag buiten of iets anders dan hoor je het hier als eerste.

Schrijf je in
 

Lees hier meer over...

Traumawerk

Traumawerk

Trauma. Het woord komt uit het Grieks en betekent ‘wond’. Een psychologische wond die niet of onvoldoende is geheeld. Het is een breuk, een scheiding van jezelf.

Ontdek
Ademwerk

Ademwerk

Mensen zijn vaak geneigd om emoties te onderdrukken, door te zetten en problemen in hun eentje op te lossen. Maar echte kracht ligt in het bewust aangaan en doorvoelen van wat er in je speelt.

Ontdek
Familie/systeemwerk

Familie/systeemwerk

Misschien draag je verantwoordelijkheid die niet van jou is, voel je een diep gevoel van schuld of gemis of merk je dat relaties steeds op dezelfde manier vastlopen.

Ontdek

Reviews